‘रामचन्द्र पौडेलको च्याप्टर क्लोज ! आरजु थाकेकी छैनन्’

  • प्रकाशित मितिः पुष, १६, 2074
  • 24 पटक पढिएको
  • समय अनलाइन

चुनाव प्रचार-प्रसारको मध्यान्हतिर कांग्रेस महामन्त्री डा. शशांक कोइरालाले बीबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा भनेका थिए- ‘शेरबहादुरजीले न त पार्टी संगठन राम्रोसँग अगाडि बढाउनुभयो, न सरकारको नेतृत्व गरेर राम्रो परफरमेन्स देखाउन सक्नुभयो, अब चुनावपछि रामचन्द्र दाइले सरकारको नेतृत्व गर्नुहुनेछ, पार्टीको नेतृत्व म गर्नेछु ।’

चुनावी परिणामले नेपाली कांग्रेसलाई धेरै नै पछि धकेलेको छ । महामन्त्री कोइरालाद्वारा भावी प्रधानमन्त्री घोषणा गरिएका पौडेल प्रतिनिधिसभामै पराजित भए । अब पौडेलको च्याप्टर करिव-करिव बन्द भएको छ ।

नागरिताअनुसार ७२ वर्ष र जन्मकुण्डली अनुसार ७५ वर्ष पुगेका रामचन्द्र पौडेल अबको ५ वर्षपछि हुने निर्वाचनमा भावी प्रधानमन्त्रीका रुपमा प्रस्तुत हुने सम्भावना धेरै नै कमजोर देखिन्छ ।

कुनै संकट आइपरेन भने सभापति देउवाले पार्टीको महाधिवेशन अबको ३ वर्ष पछिमात्रै गराउनेछन् । त्यसबेला पार्टी सभापतिका उमेद्वार ‘पौडेल होइन, म हो’ भनेर महामन्त्री शशांकले भनिसकेको अवस्था छ ।

प्रधानमन्त्री बन्ने सम्भावना नभएको नेतालाई पार्टी सभापति पदमा चुनाव जित्न त्यति सजिलो नहुने भएकाले सम्भवतः रामचन्द्र पौडेलले अब सक्रिय राजनीतिबाट विश्राम लिनेछन् ।

पार्टीभित्रको अहिलेको प्रतिपक्षका तर्फबाट पौडेलको उत्तराधिकारीका रुपमा महामन्त्री शशांक कोइराला एकमात्रै दाबेदार भने होइनन्, प्रकाशमान सिंह पनि सशक्त दाबेदार हुन् ।

डा. शेखर कोइराला भने चुनावमा पराजित भएका कारण ‘रिङ आउट’ हुने आँकलन कांग्रेसभित्र गरिँदै छ । ६९ वषर्ीय डा. शेखरलाई उमेरले र सुजाता कोइरालालाई स्वास्थ्यले साथ नदिएका कारण कांग्रेसको एउटा पक्षको उत्तराधिकारीको दौडमा महामन्त्री डा. शशांक कोइराला र प्रकाशमान सिंह देखिएका हुन् ।

१३ औं महाधिवेशनको सेरोफेरोमा शेरबहादुर देउवाको उत्तराधिकारीका रुपमा विमलेन्द्र निधिलाई हेरिएको थियो । महाधिवेशन सम्पन्न भएपछि देउवाले निधिको सट्टा आफ्नै श्रीमती डा. आरजु राणालाई उत्तराधिकारी बनाउने रणनीतिअनुसार क्रियाकलाप अघि बढाए ।

विमलेन्द्र निधिविरुद्ध खुमबहादुर खड्का र गोपालमान श्रेष्ठलाई प्रतिस्पर्धीका रुपमा अघि सारियो । यी तीन जनामध्ये एक अर्कालाई देखाउँदै सभापति देउवाले पदाधिकारी मनोनयन गरेनन् ।

प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनलगत्तै पदाधिकारी मनोनयन गर्ने रणनीति देउवाको थियो । निधि र गोपालमानले चुनाव नजित्ने कुरामा देउवाको किचेन क्याविनेट ढुक्क थियो । प्रधानमन्त्री देउवा आफैंले गृहमन्त्रालय सम्हालेका कारण निधि र श्रेष्ठलाई चुनाव जित्न सजिलो थिएन । आखिर भयो पनि त्यस्तै ।

तर, श्रीमती आरजुले समेत चुनाव हारेपछि देउवा किचेन क्याविनेटको हिसाव-किताव मिलेन । आरजुलाई संसदीय दलको नेता बनाउन लबिङ गर्ने शर्तमा निधिलाई उपसभापति बनाउने देउवाको रणनीति अन्ततः असफल भएको छ ।

यो असफलतापछि देउवाले आरजुलाई सधैंका लागि ब्याक गराएर पूर्वसहमति अनुसार नै निधिलाई उत्तराधिकारीका रुपमा अघि सार्लान् कि ? या आरजुकै निम्ति फेरि एकपटक अन्तिम कसरत गर्लान् ? यो प्रश्न नेपाली कांग्रेसभित्र निकै पेचिलो बनिसकेको छ । यो प्रश्नको उत्तर सजिलै अनुमान गर्न सकिने अवस्था छैन । निधिले चुनाव जितेको भए यो प्रश्नको उत्तर करिव-करिव अनुमान लगाउन सकिन्थ्यो ।

विमलेन्द्र निधि दुबै कोणबाट अप्ठेरो अवस्थामा छन् । पार्टीभित्र देउवा कमजोर हुँदा पनि निधिलाई अप्ठेरो छ, बलियो हुँदा पनि अप्ठेरो छ । देउवा कमजोर भए भने भावी नेतृत्व शशांक कोइरालाको हातमा जाने सम्भावना छ । देउवा बलियो भए भने फेरि पनि उनी आफै सभापति पदमा चुनाव लड्नेछन् ।

शेरबहादुर देउवाले अब पनि पार्टीको नेतृत्वमा लोभ गर्नु भनेको श्रीमती आरजुका निम्ति हो भनेर बुझ्न खासै गारो छैन ।

नागरिकता प्रमाणपत्र अनुसार ७१ वर्षको भए पनि जन्मकुण्डली अनुसार देउवाको अहिलेको उमेर ७४ वर्ष हो । मुलुकको राजनीति सरल रेखामा गयो भने अबको ५ वर्ष देउवाले पर्खेर बस्नुको विकल्प छैन । ५ वर्षपछि हुने निर्वाचनमा उनको उमेर ८० वर्षको सेरोफेरोमा पुगिसक्ने छ ।

अहिले जसरी पनि देउवालाई संसदीय दलको नेता बनाउनु निधिका लागि अहिलेको बाध्यता हो । जसरी पार्टीको ११ औं महाधिवेशनमा छोरी सुजाताका निम्ति गिरिजाप्रसाद कोइराला आफैं सभापति पदमा चुनाव लडेका थिए, त्यही अवस्थाबाट देउवा अहिले मुक्त छैनन् ।

पहिलोपटक लडेको चुनाव हार्दैमा ५४ वषर्ीया आरजु थाकेकी छैनन् । यो पराजय आरजुको सक्रिय राजनीतिको अन्त्य नभएर सुरुवात हो भन्ने यर्थाथता अझै पनि कतिपय कांग्रेसजनले पचाउन सकिरहेका छैनन् । तर, यो अनुमान नेतृ शैलजा आचार्यले त्यतिबेलै गरेकी थिइन् ।

विन्दुकान्त घिमिरे

आजभन्दा २४ वर्षअघि शैलजाको भनाइ थियो- ‘नेपाली कांग्रेसलाई आफ्नो हातमा लिने लामो डिजाइनअन्तर्गत नै आरजु राणा शेरबहादुर देउवाकी पत्नी बनेकी हुन्, अब देउवालाई अघि सारेर कांग्रेसका नेताहरुलाई एक-एक गर्दै समाप्त पारिनेछ ।’

हुन पनि आरजु देउवाकी पत्नी बनेको भोलिपल्टैदेखि कांग्रेसभित्र पुराना नेताहरुलाई विस्थापित गर्ने खेल सुरु भयो । आरजुलाई श्रीमतीका रुपमा भित्र्याएको दुई वर्षभित्र गणेशमान सिंह, कृष्णप्रसाद भट्टराई , गिरिजाप्रसाद कोइराला र महेन्द्रनारायण निधि जस्ता मूर्धन्य नेताहरुलाई विस्थापित गरी प्रधानमन्त्री बन्न शेरबहादुर देउवा सफल भए ।

केही समयसम्म देउवालाई गिरिजाप्रसाद कोइराला र शुशील कोइरालाले चुनौति दिएको देखिन्छ । तर, अब भने देउवा पार्टीभित्र करिव-करिव चुनौतिविहीन छन् ।

डा. शशांक कोइराला, विमलेन्द्र निधि र प्रकाशमान सिंह एक ठाउँमा नउभिँदासम्म देउवाका लागि पार्टीभित्र खासै चुनौति छैन । तर, यी तीनजना नेता एकै ठाउँमा उभिने परिस्थिति छैन । त्यो परिस्थितिको निर्माण रोक्न देउवाको किचेन क्याबिनेट सक्षम छ ।

अबका दिनमा प्रकाशमानलाई कमजोर बनाउन गगन थापा र विमलेन्द्रलाई कमजोर बनाउन गच्छदारको प्रयोग गरिनेछ ।

नेपाली कांग्रेसभित्र सिटौला समूहको उदयलाई तेस्रो धारका रुपमा व्याख्या गर्नेहरु पनि धेरै छन् । तर, यो धार जति बलियो बन्दै जान्छ, देउवाका लागि त्यति नै सहयोगी सिद्ध हुन्छ । यो धारबाट अघि आउने सम्भावना गगन थापाले बोकेका छन् । तर, उनका पछि लाग्ने युवाहरु राजनीतिमा टिकिरहन्छन् कि आफ्नो पेशा या व्यवसाय समात्छन् ? यसले नै गगनको भविश्य निर्धारण गर्छ ।

विगत १० वर्षदेखिका गगनका हरेक गतिविधि देउवाका लागि लाभ बन्दै गएका छन् । नेपाली कांग्रेसलाई आफ्नो हातमा लिने आरजु राणाको दीर्घकालीन योजनामा गगनका गतिविधि बाधक होइन, साधक हुने देखिन्छ ।


समय आवाज मिडिया प्रा.लि. द्वारा संचालित टिमहरु

सम्पर्क नं.: ९८४२५५३५५५, ०२५–५८७३८४

इमेल: samayaaaweekly@gmail.com

प्रधान सम्पादक

N/A

सम्पादक

निशा निरौला

कार्यकारी सम्पादक

N/A

फोटो पत्रकार

नविन बस्नेत

लेखक

विरेन्द्र कार्की

प्रबन्ध निर्देशक

जीवन फुयाल

सह–प्रबन्धक

देशबन्धु कार्की

बाजार व्यवस्थापक

सागर भट्टराई

उर्लावारी संवाददाता

किरण निरौला

धनकुटा संवाददाता

नगेन्द्र फुयाल

डेस्क रिपोटर

रमेश लुइटेल(अवि)

सल्लहकार

बलराम आचार्य, रियन्द्र गुरागाई, विकास भट्टराई, तेजबहादुर पुरी, डा. राजेन्द्र पोखरेल

Copyright © 2017 - Samayaonline.com All rights reserved

Website by: Freak Templates